Yanlış analiz, doğru veriden bile hatalı sonuçlar çıkarır. İş dünyasında yanlış kararların arkasındaki analiz hatalarını keşfedin.
📝 Giriş: Tehlikeli Olan Yanlış Veri Değil
Çoğu kişi şunu düşünür:
“Veri yanlışsa karar yanlış olur.”
Oysa daha tehlikelisi şudur:
Veri doğruyken analizin yanlış olması.
Çünkü kimse şüphelenmez.
🧠 Analiz Nedir?
Analiz:
Veriyi anlamlandırma ve yorumlama sürecidir.
Aynı veri, farklı analizle farklı sonuçlar doğurabilir.
❗ En Yaygın Analiz Hataları
1️⃣ Korelasyon = Nedensellik Sanmak
İki şey birlikte artıyor diye biri diğerine sebep değildir.
2️⃣ Yanlış Segmentte İncelemek
Genel ortalamaya bakmak, alt kırılımları kaçırmaktır.
Ortalama seni yanıltır.
3️⃣ Eksik Veriyle Sonuç Çıkarmak
Tüm tabloyu görmeden karar vermek.
4️⃣ Zaman Boyutunu Görmezden Gelmek
Anlık veri ile trend karıştırılır.
5️⃣ Önyargıyla Analiz Yapmak
Önce karar verilir, sonra veri o kararı desteklemek için kullanılır.
🏦 Örnek (Gerçek Hayattan Bankacılık Senaryosu)
“Bu kampanya işe yaramadı, satış düşmüş.”
Detay:
-
Kampanya yapılan segmentte satış artmış
-
Genel satış düşüşü başka segmentten gelmiş
Yanlış analiz → Kampanya iptal
📉 Yanlış Analizin Sonuçları
| Hata | Sonuç |
|---|---|
| Yanlış segment | Yanlış müşteri hedefleme |
| Yanlış yorum | Boşa bütçe harcama |
| Eksik veri | Riskli kararlar |
| Trend görememe | Geç kalınmış aksiyon |
🧩 Neden Kimse Fark Etmez?
Çünkü:
-
Rakamlar vardır
-
Grafikler vardır
-
Rapor profesyonel görünür
Ama çıkarım yanlıştır.
✅ Doğru Analiz İçin Kontrol Soruları
-
Bu veri hangi segmente ait?
-
Zaman boyutu nedir?
-
Bu gerçekten sebep mi, sadece birlikte mi oluyor?
-
Görmediğim veri var mı?
🧠 Sonuç: Kararı Veri Değil, Analiz Şekillendirir
Veri masumdur.
Onu tehlikeli yapan, yanlış yorumdur.
Hiç doğru veriye bakıp yanlış karar verdiğin oldu mu?
Belki sorun veride değil, analizindeydi.
Yorumlar